แนะนำระบบฐานข้อมูล 1
บล็อกรายการนี้ได้มาจากการสรุปเนื้อหาที่ผมใช้บรรยายในวิชาระบบฐานข้อมูลของนักศึกษาปริญญาโท ซึ่งประกอบด้วยหัวข้อที่เกี่ยวข้องดังนี้

ความหมายของฐานข้อมูล
ความสำคัญของการออกแบบฐานข้อมูล
การนำระบบฐานข้อมูลมาใช้ในองค์กร
ความหมายของฐานข้อมูล (Database)

ฐานข้อมูล หมายถึง กลุ่มหรือชุดของข้อมูลที่มีความสัมพันธ์กันที่ผ่านการออกแบบและนำมาเก็บรวบรวมกันอย่างมีระบบ

ตัวอย่างของชุดข้อมูลที่มีความสัมพันธ์ เช่น ในร้านขายหนังสือแห่งหนึ่งมีการพัฒนาระบบฐานข้อมูลเพื่อใช้ในการบันทึกข้อมูลรายการสินค้าและประเภทของสินค้า ซึ่งแสดงไว้ในรูปที่ 1




รูปที่ 1 แสดงตัวอย่างชุดของข้อมูลที่ความสัมพันธ์

จากรูปที่ 1 ที่แสดงตัวอย่างชุดข้อมูลและความสัมพันธ์ของข้อมูล (ให้เส้นเป็นสัญลักษณ์แทนความสัมพันธ์ของข้อมูล) 2 ความสัมพันธ์ ดังนี้

ความสัมพันธ์ที่ 1 ความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นภายในตารางเดียวกัน (Reflexive relationship หรือ Unary relationship) ให้ความหมายว่าประเภทของสินค้า 1 ประเภทอาจจะจัดอยู่ในประเภทหลัก (ใหญ่กว่า) ยกตัวอย่างเช่น ประเภท MAX-FOOD หมายถึง สินค้าประเภท(หลัก) นิตยสาร ประเภท(ย่อย) อาหาร เพราะในแถวข้อมูล MAX-FOOD เราจะพบว่าในคอลัมภ์ “ประเภทหลัก” มีค่า MAX หรือข้อมูลประเภทสินค้า BOOK-COMP เป็นสินค้าประเภท(หลัก) หนังสือ ประเภท (ย่อย) คอมพิวเตอร์ เพราะในแถวข้อมูล BOOK-COMP เราจะพบว่าในคอลัมภ์ “ประเภทหลัก” มีค่า BOOK

ความสัมพันธ์ที่ 2 ความสัมพันธ์ของข้อมูล 2 ตาราง (Binary relationship) คือ สินค้าและประเภท โดยมีความหมายว่าสินค้าแต่ละรายการจะถูกจัดอยู่ในประเภทของสินค้าประเภทต่างๆ ยกตัวอย่างเช่น สินค้าหมายเลข: P001 ชื่อสินค้า: Computer Tomorrow ราคา 100.00 บาท จัดอยู่ในประเภท MAX-COMP ถ้าเรานำรหัสประเภท MAX-COMP ไปเทียบในตารางประเภท เราจะได้ข้อมูลที่เกี่ยวเนื่องกันคือ MAX-COMP เป็นสินค้าประเภทนิตยสาร (MAX) ในประเภทย่อย คอมพิวเตอร์ นั่นเอง
ความสำคัญของการออกแบบฐานข้อมูล

(ในบล็อกรายการนี้ยังไม่แสดงหลักการและวิธีการในออกแบบฐานข้อมูล กรุณาติดตามในบล็อกต่อไปครับ) การนำระบบฐานข้อมูลมาใช้จะต้องผ่านกระบวนการในการออกแบบฐานข้อมูลอย่างถูกต้องก่อน ซึ่งการออกแบบฐานข้อมูลที่ถูกต้องนั้นจะต้องมีคุณลักษณะดังต่อไปนี้

ลดความซ้ำซ้อนของข้อมูล (Data redundancy)
ลดความไม่สอดคล้องกันของข้อมูล (Data inconsistency)
รักษาความมั่นคงของข้อมูล (Data Integrity)




รูปที่ 2 แสดงตัวอย่างชุดของข้อมูลออกแบบไม่ถูกต้อง

จากตัวอย่างของข้อมูลในรูปที่ 2 แสดงให้เห็นว่าข้อมูลสินค้าและประเภทสินค้าถูกรวมอยู่ในตารางเดียวกัน สิ่งที่ไม่ถูกต้องจากการออกแบบโครงสร้างในลักษณะนี้คือ

เกิดความซ้ำซ้อนของข้อมูล ที่คอลัมภ์ “ชื่อประเภท” ถ้าหากเรามีข้อมูลสินค้า MAX-COMP จำนวนหลายหมื่นรายการ ข้อมูล “นิตยสาร คอมพิวเตอร์” จะมีหลายหมื่นรายการด้วยเช่นเดียวกัน ผลเสียที่เกิดขึ้นคือเปลืองเนื้อที่ในการจัดเก็บข้อมูล
เกิดความไม่สอดคล้องกันของข้อมูล สังเกตที่รายการสินค้า P001, P002 และ P004 สินค้าทั้ง 3 รายการ จัดอยู่ในประเภท MAX-COMP ทั้งสิ้น แต่ชื่อประเภทกลับขัดแย้งกันเอง บางรายการแสดงค่า MAX-COMP เป็น “นิตยสาร คอมพิวเตอร์” แต่บางรายการเป็น “หนังสือ คอมพิวเตอร์”

การนำระบบฐานข้อมูลมาใช้ในองค์กร

จากหัวข้อที่ผ่านมาได้แสดงความหมายของฐานข้อมูลไว้ว่า กลุ่มหรือชุดของข้อมูลที่มีความสัมพันธ์กันที่ผ่านการออกแบบและนำมาเก็บรวบรวมกันอย่างมีระบบ ชุดข้อมูลดังกล่าวจะถูกแบ่งแยกออกเป็นตารางมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของระบบงาน โดยฐานข้อมูลที่ออกแบบสำหรับองค์กรนั้นจะสามารถแบ่งปัน (Share) ข้อมูลให้ผู้ใช้ในหน้าที่ต่างๆ ซึ่งความต้องการข้อมูลของผู้ใช้จะแตกต่างกันออกไปตามหน้าที่ความรับผิดชอบ ดังรูปที่ 3




รูปที่ 3 แสดงมุมมองของผู้ใช้ฐานข้อมูล

จากรูปที่ 3 แสดงให้เห็นว่าพนักงานในฝ่ายการตลาดมีความต้องการข้อมูลลูกค้าเพื่อใช้สำหรับการติดต่อประชาสัมพันธ์ และต้องการใช้ข้อมูลสินค้าเพื่อนำไปเสนอขายให้กับลูกค้า ซึ่งความต้องการข้อมูลของผู้ใช้แต่ละประเภทที่ได้อธิบายนั้น เราเรียกว่า มุมมอง (View)

ขอจบเนื้อหาของบล็อกไว้เพียงเท่านี้ก่อนครับ โดยผมจะเขียนหัวข้อต่อเนื่องที่จะอธิบายเกี่ยวกับองค์ประกอบของระบบฐานข้อมูล (Database system) และหน้าที่ของระบบจัดการฐานข้อมูล (DBMS) ในรายการต่อไป

ขากเว็บ http://www.bananacode.net/archives/232